De inhoud van het wetenschappelijk programma zal bestaan uit lezingen van keynote speakers, abstracts in de vorm van voordrachten en posters , case-reports, workshops, discussies, etc.

Het medisch blokschema in concept.The medical program in concept.
Download het concept hier!
(volgende update is 25 februari)

Het medisch programmaschema dinsdag (incl. abstracts) in concept. The medical program in concept with abstracts.
Download het concept hier!
(volgende update is 25 februari)

Het medisch programmaschema woensdag (incl. abstracts) in concept. The medical program in concept with abstracts.
Download het concept hier!
(volgende update is 25 februari)

Het paramedisch blokschema in concept.
Download het concept hier!
(volgende update is 25 februari)

Het paramedisch programmaschema (incl. abstracts) in concept.
Download het concept hier!
(volgende update is 25 februari)

Multidisciplinair programma:

Sessie nr. 16
Op weg naar een draagbare kunstnier
iNephron consortium

Een draagbare kunstnier is een mobiel systeem dat door nierpatiënten gebruikt kan worden om thuis en onderweg te kunnen dialyseren, iets dat tot op heden alleen mogelijk is met peritoneaal dialyse. Een draagbare kunstnier biedt patiënten die aangewezen zijn op hemodialyse niet alleen meer mogelijkheden, maar ook perspectief voor een continue behandeling en daarmee gepaard gaande verbetering van de vochtbalans.

Al in de jaren ’70 is getracht een draagbare kunstnier te ontwikkelen. Echter, tot voor kort was het niet mogelijk om het volume aan dialysaat te reduceren tot ‘draagbare’ proporties. Recente klinische trials met een Amerikaanse draagbare kunstnier hebben uitgewezen dat met name aspecten als zuiveringscapaciteit, antistolling en vaattoegang nog verbetering behoeven.

iNephron is een 2-jarig samenwerkingsverband tussen de universitair medische centra van Maastricht, Utrecht en Nijmegen, de Technische Universiteit Twente, Interface Biomaterials en Nanodialysis dat gericht is op het onderzoek naar en de ontwikkeling van een nieuwe draagbare kunstnier waarbij gebruikt gemaakt wordt van een nieuwe generatie absorptie materialen. In het iNephron project is onderzoek gedaan naar de bindingseigenschappen van de absorptiematerialen, een methode om deze te integreren in een dialysemembraan alsmede naar een nieuw type coating met superieure hemocompatibiliteit. Tot slot is een eerste prototype kunstnier ontwikkeld die binnenkort getest zal worden in een groot proefdier. Het onderzoek is tot stand gekomen met een subsidie van de Nierstichting.

Tevens wordt in een Europees onderzoeksverband NEPHRON+ gewerkt aan een meet-en regelsysteem dat uiteindelijk geïntegreerd zal gaan worden in de nieuwe draagbare kunstnier.

Het doel van de plenaire sessie is om de verschillende concepten voor de draagbare kunstnier en de preliminaire in vitro en in vivo resultaten te presenteren en u te informeren over de plannen voor de verdere ontwikkeling van de draagbare kunstnier.
Sessie nr. 17
De mogelijkheden om online met de snelheid van het licht te communiceren, kennis uit te wisselen en samen te werken veranderen onze samenleving en de gezondheidzorg baanbrekend. Ga je als zorgorganisatie niet mee in deze ontwikkelingen, dan wordt je razend snel ingehaald. Immers patiënten, leveranciers en personeel kiezen alleen nog maar voor organisaties die mee innoveren. Stop dus met e-mail, dat maakt mensen ongelukkig. Verlaat kantoor, daar gebeurt het niet. Informeer je via Twitter en Facebook over de dingen die je moet weten. Gebruik je sociaal kapitaal. Faciliteer jouw collega's met jouw kennis en maak virtueel met elkaar de wereld beter.

Laurens laat met inspirerende voorbeelden uit allerlei sectoren zien hoe nieuwe generaties medewerkers en zelfstandige professionals online met elkaar samenwerken. Hij verkent de toekomst van werken in de zorg en geeft tips hoe je jouw organisatie stap voor stap naar online collaboration krijgt. De tools zijn er, jouw mensen wachten hierop en je organisatie heeft het hard nodig. Waar wacht je nog op? Na deze sessie ga je werk met andere ogen bekijken, kun je ontspannen en tegelijkertijd versnellen! Want in de nieuwe wereld geldt: als jij het verschil niet maakt ben je verloren.

Medisch programma:
session nr.11 Dr. T. Druecke
In patients with CKD, both calcium and phosphate are important factors in the pathogenesis of vascular and valvular calcification. Direct mineralization of extracellular matrix involving calcium/phosphate nanocrystal formation as well as a complex interaction between calcification promoters and inhibitors and cell-regulated processes play a role.

Session nr. 15
New look at Intercalated cell function and regulation.
Dominique Eladari
INSERM UMRS 872, Equipe 3; Université Paris Descartes.

The molecular mechanisms underlying salt sensitivity and hypertension remain poorly understood in most patients. However, since monogenic forms of impaired blood pressure regulation are caused by defects in renal NaCl absorption in the distal nephron, essential hypertension is likely to be linked to increased NaCl absorption at this site.
Thiazides are the oldest, but still the most widely used and recommended therapies for human hypertension. They are believed to act exclusively by increasing urinary NaCl excretion by blocking their canonical target, the renal Na+-Cl- cotransporter NCC, encoded by SLC12A3, thereby reducing vascular volume. NCC is exclusively expressed by distal convoluted tubule cells. Therefore, it was not really clear why thiazide are so effective in treating hypertension while they were thought to inhibit only a marginal fraction of renal sodium absorption. However, using an approach combining the use of new transgenic mouse models together with old but direct physiological techniques like microperfusion of isolated nephron segments, we recently described a novel electroneutral thiazide-sensitive NaCl transport system in the cortical collecting duct, which results from functional coupling of the Cl-/HCO3- exchanger SLC26A4/pendrine and the Na+-driven Cl-/HCO3- exchanger SLC4A8/Ndcbe. This system is found in intercalated cells, a renal cell population previously thought to participate exclusively in acid-base regulation, but not in principal cells where the epithelial Na+ channel ENaC controls Na+ reabsorption and K+ secretion, and does not promote K+ secretion.
Our findings suggest that the anti-hypertensive properties of thiazides may, at least in part, occur through inhibition of this new NaCl transport process.

Paramedisch programma:

Sessie nr. 22
Het landelijke cross-over niertransplantatie programma. Een bijzonder samenwerkingsverband tussen de acht universitaire ziekenhuizen, de Nederlandse Transplantatie Stichting (NTS) en het Nationale Referentie laboratorium voor histocompatibility. De resultaten van 8 jaar samenwerken. Welke nierpatiënten zijn met succes getransplanteerd en hoe gaat het met hen. Nieuwe mogelijkheden voor de nog wachtende donor-ontvanger paren. Toekomst en nieuwe ontwikkelingen.

Drs H. de Jong, kinderarts aio kindernefrologie zal een presentatie houden over niertransplantatie bij kinderen.
Wat zijn de verschillen met NTX bij volwassenen, wat zijn de resultaten en welke ontwikkelingen zien we binnen de niertransplantatie bij kinderen in Nederland.
Het is een behandeling die een enorme impact heeft op het leven van een kind en zijn/haar familie.
Multidisciplinaire zorg is een vereiste zowel pre-, per- als postoperatief.

ABO-incompatibele niertransplantaties
Ruth Dam en Jeannet Bisschop
Nurse practitioners niertransplantatie LUMC.

ABO-incompatibele niertransplantaties

In verband met bloedgroep-incompatibiliteit was het tot voor kort voor een aantal donoren niet mogelijk om bij leven rechtstreeks een nier te doneren.
Dankzij de mogelijkheid om door de bloedgroep heen te transplanteren kan dit nu voor een aantal wel.
Besproken zal worden welke patiënten voor deze behandeling in aanmerking komen, hoe de voorbereiding verloopt en de resultaten tot nu toe.

Sessie nr. 23
Is dialyse kosteneffectief?

Dialyse is een kostbare behandeling. Wat kost het eigenlijk om een patiënt te dialyseren en wat levert het op in termen van gezondheidswinst, overleving en kwaliteit van leven? Gezondheidseconomen bestuderen de kosten en effecten van medische handelingen. Deze workshop geeft inzicht in de methoden die zij daarvoor gebruiken en belicht dialyse eens van een andere kant. De kosten en effecten van dialyse worden geplaatst in een breder kader van interventies op het terrein van zorg en preventie.

Sessie nr. 30
“Theorie ontmoet praktijk”, Implementatie van predialyse richtlijnen.

Zijn richtlijnen stepping stones of stumbling blocks in de zorg rondom de predialyse patiënt?
In deze sessie zullen een hoogleraar medisch psychologie, een internist/nefroloog, een maatschappelijk werker, een dialyseverpleegkundige, een nurse practitioner en een actrice de toepassing van richtlijnen vanuit de dagelijkse praktijk bespreken.
U kunt tijdens deze middagsessie lui achteroverleunen en luisteren, maar het is gewenst dat u actief meedoet, zodat we met elkaar een aantal van de stumbling blocks kunnen verzetten!
“ Een steen verzetten met elkaar kan het pad vergemakkelijken voor zowel de patiënt als
de zorgverlener “.

Sprekers
Prof. Dr. Ad Kaptein, hoogleraar medische psychologie, LUMC
Dr. Yvo Sijpkens, internist/nefroloog Bronovo ziekenhuis den Haag (voormalig LUMC)
Maatschappelijk werk LUMC (nog in te vullen)
Mw. Anneke Wijntjes, dialyse verpleegkundige en voorlichter, LUMC
Mw. Noeleen Berkhout-Byrne, nurse practitioner nierziekten LUMC
Mw. Ans Kortekaas, actrice en tevens dialyse verpleegkundige.

Inhoud sessie (nog niet definitief)
Theorie over impact van voorlichting op perceptie en zelfmanagement. Prof. Dr. Ad Kaptein
Theorie Vitamine D. Dr. Yvo Sijpkens.
Leefstijl begeleiding/motivational interviewing. Maatschappelijk werk
Fosfaat beperking/impact van voorlichting in de praktijk? De patiënt in de spreekkamer? (Noeleen Berkhout-Byrne en Anneke Wijntjes-Benschop).
Actrice: Mw. Ans Kortekaas. Wat zij zal doen wordt niet verklapt!


Sessie nr. 36
Bij operaties via de Da Vinci Robot staat de chirurg niet meer “aan de operatietafel” maar zit hij achter een computer waarmee hij het instrumentatrium kan bedienen.
Hans Langenhuysen, uroloog, heeft hier veel ervaring mee en zal een presentatie verzorgen van de mogelijkheden van de Da Vinci Robot in relatie met urologische operaties.
Een behandeling met toekomst!

Barbara Kortmann, kinderuroloog zal een presentatie houden over aangeboren urologische aandoeningen die kunnen leiden tot (ernstig) nierfalen op de kinderleeftijd maar wat zich ook pas kan uiten op de volwassen leeftijd.
Zij zal een overzicht geven van diverse urologische aandoeningen en de behandeling ervan zoals vesico ureterale reflux (VUR), urethrakleppen, blaasextrofie enz.
De behandeling van deze patientjes vereist een multidisciplinaire aanpak waarin er sprake is van een nauwe samenwerking met de kindernefrologie.
De presentatie zal u meer kennis en inzicht geven in ziektebeelden/aandoeningen die wellicht ook ten grondslag liggen aan de primaire diagnose van uw eigen patiënten.

Sessie nr. 37
Marlies Cornelissen, kindernefroloog zal een presentatie houden over aangeboren nefrologische aandoeningen die kunnen leiden tot (ernstig) nierfalen op de kinderleeftijd maar wat zich ook pas kan uiten op de volwassen leeftijd.
Zij zal een overzicht geven van diverse nefrologische aandoeningen en de behandeling ervan zoals nefrotisch syndroom, cystenieren enz.
De behandeling van deze patientjes vereist een multidisciplinaire aanpak waarin er sprake is van een nauwe samenwerking met de kinderurologie.
De presentatie zal u meer kennis en inzicht geven in ziektebeelden/aandoeningen die wellicht ook ten grondslag liggen aan de primaire diagnose van uw eigen patiënten.

Sessie nr. 39
Een vernauwing in een hemodialyseshunt: wel of niet dotteren?

In een aantal beschrijvende studies is de invloed van access surveillance (bijvoorbeeld door regelmatige shunt flowmeting) en het dotteren van significante (>50%) vernauwing bepaald op het voorkómen van trombose van arterioveneuze grafts (“kunststof” shunts). In deze studies werd de frequentie van trombose vergeleken in een periode voor en na introductie van een graft surveillance programma. Vrijwel al deze onderzoeken laten zien dat de frequentie van graft trombose lager was na het starten van access surveillance. Diverse gerandomiseerde studies, waarbij een deel van de patiënten wel surveillance (en een dotter van significante vernauwingen) kreeg en een ander deel niet, lieten echter geen verschil zien in de frequentie van graft trombose in beide groepen.
Er zijn nauwelijks wetenschappelijke data beschikbaar betreffende de waarde van het dotteren van significante vernauwingen in natieve dialyseshunts (polsfistels, elleboogfistels). In een gerandomiseerde studie bleek in de groep patiënten met een surveillance programma, gevolgd door het dotteren van vernauwingen, minder vaak fistel trombose op te treden en was sprake van een langere overlevingsduur van de fistels.

Sessie nr. 40-42 & 50
Peter Vader.nl: de kracht van de lach!

Peter Vader is ambassadeur van het maken van menselijk contact. Met zijn bedrijf Peter Vader Producties brengt hij mensen doelgericht aan het (met behulp van) humor en daarmee in echt contact met elkaar. Bovendien krijgen ze méér inzicht in zichzelf. Want, zo zegt Vader: “We worden steeds contactgestoorder in Nederland. Ik wil met mijn concepten het contact en de communicatie tussen mensen verbeteren!”. Peter Vader, de professionele trainer met een missie.


Peter Vader was tot juli 2009 artistiek leider van de Stichting Cliniclowns Nederland. Deze stichting geeft kinderen met een ziekte of een handicap een moment van afleiding en plezier.

Peter Vader is Peter Vader Producties vijf jaar geleden gestart. “Ik gaf een ludieke workshop voor een managementteam, waarbij communicatie centraal stond. Toen kwam ik op het idee. Kijk, vroeger gaf een manager uitleg aan zijn personeel op een persoonlijke manier. Nu gaat het zaallicht uit en wordt de power point presentatie gestart… Afdelingen communiceren nu vooral via e-mail, sms, twitter enz. Vrienden hebben we op Facebook en LinkedIn. We doen er met elkaar alles aan om afstandelijker te communiceren! Daarin wil ik verandering brengen”.
Binnen de communicatie is ongeveer 60% non – verbale communicatie.
Dat verliezen we met zijn allen uit het oog als we niet oppassen.

Tijdens de workshops/trainingen zetten alle deelnemers tijdens de meeste oefeningen de bekende, felrode clownneus op. Vader: “Dat is de kleinst mogelijke bescherming. Met zo’n neus op gedragen mensen zich anders. Ze worden directer en vrijer in hun gedrag. Dat is ook de kracht van een clown: om met simpele dingen zijn boodschap duidelijk te maken”, legt hij uit. “Communicatie draait voor slechts zeven procent om verbale communicatie en 33% is de intonatie”. De resterende 60% procent is non verbale communicatie; hoe gedragen we ons? Wij focussen te veel op die 40 procent en de Social Media.. In mijn workshops houd ik mensen een spiegel voor. Herkenbare situaties zorgen daarbij voor veel inzicht. Want humor is de manier om anders en vooral relativerend naar dingen en naar onszelf te kijken”.

Peter Vader Producties
M 06 536 48 552
E info@petervader.nl
W www.petervader.nl

Sessie nr. 44
Dialyseland in spagaat

Uitgeprocedeerd en dialyseafhankelijk
Tussen vreemdelingenrecht en recht op zorg

De afgelopen jaren is het maatschappelijke klimaat in Nederland met betrekking tot de opvang van asielzoekers aanzienlijk veranderd. De asielwetgeving is behoorlijk aangescherpt en daar waar die niet is aangescherpt lijkt de bestaande wet ‘harder’ te worden geïnterpreteerd.
Bij mensen die voor hun leven afhankelijk zijn complexe medische zorg hangt regelmatig de dreiging van uitzetting boven het hoofd, ook al lijkt de zorg in het land waarnaar zij worden uitgezet onvoldoende gegarandeerd.

Deze maatschappelijke werkelijkheid leidt in het veld, waar de noodzakelijke medische zorg geleverd wordt, tot gespannen en emotionele toestanden. Zo ook in dialyseland. Er ontstaat een spanningsveld, een spagaat, tussen enerzijds de uitvoering van de vreemdelingenwet en anderzijds het recht op zorg c.q. onze zorgplicht.

Graag wil ik met u aan de hand van een aantal cases in gesprek / discussie over hoe wij ons als zorgverleners in dat krachtenveld kunnen bewegen.

Sessie nr. 46
Elsbeth Berendsen is verpleegkundig specialist en coördinator nierdonatie bij leven in het UMC Utrecht.
Ze is bekend met de psychosociale zorg en risico's bij NTX m.b.v. levende donoren.
Zij participeert in een onderzoek over psychosociale risicofactoren bij nierdonoren bij leven en het team heeft geparticipeerd in een onderzoek van Groningen m.b.t. psychosociale zorg aan NTX patiënten.
Zij zal over de screening van nierdonoren bij leven een presentatie geven en aansluitend met twee koppels, die het donatie- en transplantatieproces hebben doorgemaakt, stilstaan bij wat komt kijken bij nierdonatie bij leven.

Sessie nr. 49
Vanuit het UMCG is een training ontwikkeld om de eigen regie en de kwaliteit van leven van nierpatienten te verbeteren (STERK-training). In deze training maken zij gebruik van het handboek van Per Ake Zillen. Vorig jaar heeft Ron Gansevoort tijdens de NND een presentatie over het STERK-programma gegeven. Inmiddels wordt de training aangeboden en geevalueerd in vier ziekenhuizen in Nederland. In overleg met de Nierstichting zijn zij aan het nadenken over de implementatie van het STERK-programma. Om het programma onder de aandacht te brengen van de andere ziekenhuizen zouden we graag een workshop geven. Ook Mijnnierinzicht maakt onderdeel uit van ons programma en zou tijdens een workshop onder de aandacht kunnen worden gebracht.